སྡེ་སྲིད་དང་སྒོ་མང་མཁན་པོའི་བར་གྱི་འགལ་བ།

སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་དང་འཇམ་བཞད་ངག་དབང་བརྩོན་འགྲུས་གཉིས་བར་གྱི་འགལ་བའི་འབྱུང་རྐྱེན་སྐོར་གླེང་བ།

བདེན་འཚོལ།


དང་པོ། འཇམ་བཞད་ངག་དབང་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྷ་བཟང་ཧན་གཉིས་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་སྐོར།

        སྤྱིར་བོད་ཀྱི་ཡུལ་འདིར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་དར་བ་ནས་བཟུང་། རིམ་གྱིས་བོད་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་མི་སྣ་དང་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ཕལ་ཆེར་གྱིས་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་ལ་ཁ་ཞེན་གཉིས་མེད་ཀྱི་དད་པ་བྱེད་པར་བརྟེན། བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ནང་དུ་ཆོས་ལུགས་མི་སྣས་ཐེར་གཏོགས་དང་། ཆོས་ལུགས་ནང་དུ་ཆབ་སྲིད་མི་སྣའི་ཐེར་གཏོགས་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་འདིར་ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ལམ་ལུགས་ཆགས། ཕྱིས་སུ་བོད་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་པ་སྐོར་ཞིག་གིས་རང་གི་ཁེ་ཕན་ཁོ་ནར་དམིགས་ཏེ་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་ཞིག་ལ་ཁ་གཡར་ནས་བོད་མི་ནང་ཁུལ་དུ་འཐབ་རྩོད་དང་འཁྲུག་སློང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་དུ་བསླང་བས། བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ནི་བོད་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་པ་ཁག་ཅིག་གི་རང་གི་སྲིད་དབང་སྲ་བརྟན་དང་ཡང་ན་སྲིད་དབང་འཕྲོག་ལེན་བྱེད་པའི་ལག་ཆ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དཔེར་ན་ཕག་གྲུ་དང་། ས་སྐྱ། ཚལ་བ། འབྲི་གུང་། གཡའ་བཟང་སོགས་ཡུལ་སྡེ་སོ་སོའི་སྲིད་དབང་ཁག་བར་དམག་འཁྲུག་མང་ཙམ་བྱུང་བ་དང་། ཆོས་སྲིད་ཟུང་སྦྲེལ་དམ་ཟབ་ཆེ་བས་དབང་བསྒྱུར་གྲལ་རིམ་བར་སྲིད་དབང་འཕྲོག་ལེན་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་དེ་ཕྱི་ཚུལ་དུ་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་ཁག་བར་དང་། ཡང་ན་གྲུབ་མཐའ་ནང་ཁུལ་གྱི་འཐབ་རྩོད་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏེ་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་ཁག་ ནི་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོའི་དབང་བསྒྱུར་གྲལ་རིམ་ཁག་གིས་སྲིད་དབང་འཕྲོག་ལེན་བྱེད་ སྤྱད་དང་། མངའ་འབངས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་པའི་ལག་ཆར་གྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །
དེ་ལྟར་ན་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ནི་བོད་མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བ་དངོས་དང་ནམ་ཡང་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་སྟབས། ལྷ་བཟང་ཧན་གྱིས་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཆ་འཕྲོག་ལེན་བྱེད་པར། ངེས་པར་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་ཆོས་ལུགས་མི་སྣ་དག་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེར་དམིགས་ནས། སྐབས་དེར་འཇམ་བཞད་ངག་དབང་བརྩོན་འགྲུས་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ཐད་ མདོ་སྔགས་གཉིས་ཀ་ལ་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་མ་ཟད། ད་དུང་ཆོས་ལུགས་ཐད་ཀྱི་གོ་གནས་ཀྱང་འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་མཁན་པོ་ཡིན་པ་བཅས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས། ལྷ་བཟང་ཧན་གྱིས་འཇམ་བཞད་རང་གི་རྩ་བའི་བླ་མར་བསྟེན་ཏེ་དབང་བསྐུར་དང་རྗེས་གནང་སོགས་ཆོས་མང་དུ་ཞུས་ཏེ་བླ་སློབ་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བཙུགས།
སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་ནི་སྐབས་དེར་བོད་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་ཐད་ཆེས་མཐོ་བའི་མི་སྣ་ཉག་གཅིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། ད་དུང་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ཐད་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་རབ་འབྱམས་ལ་མཁས་པའི་པཎྚི་ཏ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀའི་ཆ་ནས་འགྲན་ཟླ་མེད་པའི་དཔའ་བོ་ཞིག་ཡིན་ལ། འཇམ་བཞད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ལྷ་བཟང་ཧན་ལ་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཞིག་བྱུང་ན། ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀའི་ཆ་ནས་རང་ལ་དགོས་པ་ཆེན་པོར་དམིགས་ནས་ལྷ་བཟང་ཧན་རང་གི་སློབ་མར་བཀུགས་ནས་ཆོས་མང་དུ་གསུངས་བས་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་བླ་སློབ་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བྱུང་བ་དང་། དཔལ་འབྱོར་ཐད་ལྷ་བཟང་ཧན་རང་གི་སྦྱིན་བདག་ཏུ་གྱུར་བ་བཅས་ནི་ཐུགས་སྲས་ངག་དབང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་མཛད་པའི་འཇམ་བཞད་རྣམ་ཐར་དད་པའི་སྒོ་འབྱེད་ཀེ་ཏ་ཀའི་འཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལས།[1] “ལོ་འདིར་རྒྱལ་པོ་ཏཱ་ལའི་ཧན་དང་། བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མོ་གཉིས་ཀྱིས་གདན་དྲངས། ཆོས་མང་པོ་ཞུས། དབང་གནང་། རྒྱལ་བོ་རྒྱལ་མོ་གཉིས་ཤིན་ཏུ་དད་ནས་ད་ནས་བཟུང་ཁྱེད་བླ་མ་བྱེད། ཡང་ཡང་འདིར་ཕེབས་དགོས་ཞུས། འབུལ་བ་དང་བསྙེན་བཀུར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱས། རྗེ་འདིས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་ཞལ་བཀོད་བཟང་པོ་བྱས། ”ཞེས་དང་།
དེ་ལྟར་འཇམ་བཞད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ལྷ་བཟང་ཧན་དང་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་སོགས་བྱུང་བ་དེ་མུ་མཐུད་ནས་སྲ་བརྟན་ཡོང་ཆེད། བོད་ཀྱི་ཆོས་དད་མང་ཚོགས་རྣམས་ལྷ་བཟང་ཧན་ལ་དད་གུས་དང་ཡིད་ཆེས་འབྱུང་བའི་ཆེད། ཁོང་གིས་ལྷ་བཟང་ཧན་འདི་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་རྗེ་ཙོང་ཁ་བའི་རྣམ་སྤྲུལ་ཡིན་ཞེས་དངོས་སུ་བསྒྲགས། དེ་ལྟར་བསྒྲགས་པའི་དགོས་པ་ཡང་རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་ནི་དགེ་ལུགས་པའི་གྲུབ་མཐའི་བདག་ པོ་ཡིན་པས། དགེ་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དད་པ་བྱེད་ཡུལ་ཡིན་པར་མ་ཟད། གཞན་པའི་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་ལ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་ གིས་དད་པ་བྱེད་པ་དང་། དགེ་ལུགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ནི་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་ཆེས་ཤོས་ཡིན་ པ་དང་། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཞེས་སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་པའང་དགེ་ལུགས་པ་ཡིན་སྟབས། ལྷ་བཟང་ཧན་རྗེ་ཙོང་ཁ་བའི་རྣམ་སྤྲུལ་ཡིན་པར་བསྒྲགས་ན། བོད་ཀྱི་དྲག་ཞན་མཐའ་དག་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་དད་མང་ཚོགས་རྣམས་ལྷ་བཟང་ ཧན་ལ་དད་གུས་དང་བརྩི་འཇོག་ཡོང་བའི་ཆེད་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱུང་ན་རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དེ་འགྲུབ་ཐུབ་པ་བཅས་ཀྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་ལ། དེའི་ ཚུལ་ཡང་རྣམ་ཐར་དད་པའི་སྒོ་འབྱེད་ཀེ་ཏ་ཀའི་འཕྲེང་བ་ལས། “ལོ་འདིར་རྒྱལ་པོ་ལྷ་བཟང་ལ་ཇིང་གི་སི་ཥན་ཞེས་མཚན་གསོལ། སྡེ་བ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་ཟུར་བཞུགས་བྱས། སྲས་ཨ་བཱ་ལ་ཁྲིར་བཏོན། དེ་སྐབས་ལོ་སྔ་ཕྱི་འདིར་དགའ་ལྡན་གསེར་ཏོག་ལ་ཡང་ཡང་མེ་འབར་བས། གཞུང་ནས་ལྟས་ངན་ཡིན་ཞེས་ཚོགས་ཆེན་ལ་བསྒྲགས། རྗེ་འདིའི་ཞལ་ནས། དེ་ལྟས་ངན་མིན་འགྲོ། སྔོན་རྒྱ་པོ་ཀཽའུ་ཤི་ཧན་སོག་ཡུལ་ནས་ཡོངས་དུས་ཡང་དགེ་ལྡན་གསེར་ཏོག་ལ་མེ་འབར་ བ་ཡིན། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་རང་གི་སྤྲུལ་བ་རེ་དངོས་སུ་བྱོན་དུས་དེ་ལྟར་ཡོངས་པས། འདི་ཡང་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་རང་གི་སྤྲུལ་པ་གཅིག་འབྱོན་ལྟས་ཡིན་པས། དགེ་ལུགས་ལ་འཕེལ་རྒྱས་ཡོངས་པའི་ལྟས་ཡིན། དོན་ལ་རྒྱལ་བོ་འདི་ཀཽའུ་ཤི་ཧན་གྱི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས། ཀཽའུ་ཤི་ཧན་རྗེ་རང་གི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ཞེས་ལྐོག་ནས་འཁོར་འགའ་ཞིག་ལ་གསུངས། ”[2] ཞེས་དང་། ཡང་རྣམ་ཐར་དེའི་ཤོག་ངོས་གོ་བརྒྱད་པ་ལས། “དགུང་ལོ་ང་བརྒྱད་པ་མེ་བྱའི་ལོ་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་དུས་སུ་སྡེ་བ་དང་། རྒྱལ་པོ་གཉིས་མ་འཆམ་པར་རྒྱལ་པོས་སྡེ་བ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོ་ལ་དུག་ཅི་འདོད་བླུད་པ་ཡིན་ཞེས་དང་། སྡེ་བས་ཁྱོད་ན་བ་དེ་དུག་ཡིན་ཟེར་མཁན་སུ་ཡིན་ཞེས་མ་འགྲིག་པ་ལ། ཉིན་གཅིག་པོ་ཏ་ལར་བོད་ཀྱིས་དམག་མང་པོ་བསགས། གོ་མཚོན་ཐོགས་ནས་བསྡད་……རྗེ་འདི་ལ་སོགས་པ་སེར་འབྲས་ཀྱི་བླ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཚོགས་……རྗེ་འདིས་ཐུགས་ལ་དེ་རིང་རྒྱལ་པོ་ལ་ཡང་ཆགས་ཆེ། ང་ལ་ཡང་སྡེ་བ་འདིས་གནོད་པ་བྱས་ཡོང་ཤས་ཆེ། དེ་རིང་སྡེ་བ་འདིས་ང་འཛིན་ཤོར་ཡོང་དགོས། ཁོས་ང་ཅི་འདྲ་ཡིན་པ་ཧ་མགོ་འདུག་ཀྱང་། དེ་རིང་རྟགས་ཅིག་སྟོན་དགོངས་ནས། དེ་ཉིན་ཞོག་ཁ་པོ་ཏ་ལར་ཕེབས་……དེ་ནས་སྡེ་བས་རྒྱལ་པོ་ལྷ་བཟང་འདི་འཛིན་དགོས་ ཟེར། བླ་མ་ཚོ་ལ་དྲིས་པས་བླ་མ་གཞན་ཆོས་ཅང་མི་གསུངས། རྗེ་འདིའི་ཞལ་ནས། རྒྱལ་པོ་འཛིན་ན་ང་དེའི་ནང་ན་མེད། མཚོ་ཁ་ན་རྒྱལ་པོའི་ཤ་ཉེ་ཐམས་ཅད་ཡོད། དེ་ཚོས་གཞུང་དང་ང་རང་ཚོ་ཀུན་ལ་བཟང་པོ་བྱས་མི་ཡོང་གསུངས་བས་གཞན་ཚོས་དེས་ཕྱོགས་འདྲ་ཟེར་བས་འཛིན་མ་ནུས་”ཞེས་དང་། དེ་ ལྟར་ལྷ་བཟང་ཧན་གྱིས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཐད་དཀྲུགས་ཤིང་མང་དུ་བཟོས་བས་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་ལྷ་བཟང་ཧན་འཛིན་བཟུང་བྱ་རྒྱུར་གྲོས་བྱས་པར། འཇམ་བཞད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལྷ་བཟང་ཧན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ལངས་ནས། སྡེ་སྲིད་ལ་རྒྱལ་པོ་ལྷ་བཟང་འཛིན་ན་ང་རང་དེའི་ནང་ན་མེད། མཚོ་ཁ་ན་རྒྱལ་པོའི་ཤ་ཉེ་དང་དམག་མང་པོ་ཡོད་པས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱོད་ཚོ་མྱུར་དུ་བརླག་ནས་ཡོང་ཞེས་སྡེ་སྲིད་ལ་འཇིགས་བསྐུལ་བྱས་ཏེ་ལྷ་བཟང་ཧན་འཛིན་བཟུང་བྱ་ རྒྱུའི་གྲོས་གཞི་དེ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་པ་དང་། ཡང་རྣམ་ཐར་དེའི་ཤོག་ངོས་གོ་དགུ་པ་ལས། “དེ་ནས་ལྷ་སར་ཕེབས་པས་སྡེ་བས་རྒྱལ་པོ་འཁོར་བཅས་བྱང་ལ་མྱུར་དུ་འགྲོ་དགོས་ཟེར་ནས་……རྒྱལ་པོ་བྱང་ལ་ཕེབས་ཉིན་རྗེ་འདི་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆིབས་རྟ་འཁམ་པ་བཟང་པོ་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་རབ་འབྱམས་པ་ངག་དབང་ལ་བསྐུར་ནས་རྒྱལ་པོ་ལ་ཕུལ། ངའི་རྟ་འདི་དེ་རིང་ཆིབས་ནས་ཕེབས་ཞེས་གནང་། རྒྱལ་པོས་ཐོག་མར་བླ་མ་རང་གི་ཆིབས་རྟ་ཡིན་ཞོན་མི་ནུས་ཟེར། རབ་འབྱམས་པ་ངག་དབང་གིས་བླ་མས་ཆིབས་དགོས་གསུངས་པས་དགོངས་གཞི་ཡོད་ཞུས་པས། རྒྱལ་པོས་ཀྱང་ཁྱོད་བདེན་བླ་མས་རྟེན་འབྲེལ་བརྟགས་ཡོད་ཟེར་ནས་ཆིབས་ནས་ཕེབས། དེ་སྐབས་རྗེ་འདིའི་ཞལ་ནས། ངའི་མནལ་ལམ་ན་དམིགས་བརྩེ་མ་དབྱངས་རིང་པོ་བྱས་འཐེན་པ་རྨིས་པས། རྒྱལ་པོ་འདི་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་འདུག བྱང་ལ་སོང་བ་བཟང་། ད་འདིས་རྗེའི་བསྟན་པ་ལ་ཕན་བཟང་པོ་ཐོགས་ཡོངས་ཞེས་འཁོར་ནང་མ་འགའ་ཞིག་ལ་གསུངས། ”ཞེས་དང་། དེ་ ནས་སྡེ་སྲིད་དང་ལྷ་བཟང་ཧན་གཉིས་བར་གྱི་འགལ་བ་དེ་ཉིན་རེ་ལས་ཉིན་རེར་རྣོ་ངར་ཅན་དུ་སོན་སྟབས། ལྷ་བཟང་ཧན་གྱི་རང་རིགས་ཀྱི་དམག་དཔུང་འདྲེན་པའི་ཆེད། བྱང་ཕྱོགས་ལ་འགྲོ་བའི་ཉིན་དེར་འཇམ་བཞད་ཀྱིས་རང་གི་ཆིབས་པ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ དེ་ལྷ་བཟང་ཧན་ལ་ཕུལ་བར་མ་ཟད། ད་དུང་རང་གི་རྨི་ལམ་ཞིག་ལ་ཁ་གཡར་ནས། རྒྱལ་པོ་ལྷ་བཟང་ཧན་འདི་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཙོང་ཁ་བའི་སྤྲུལ་བ་ཡིན་ཞེས་ལན་གཅིག་ ལན་གཉིས་ཀྱི་བར་ཡང་ཡང་བསྒྲགས་པས། འཇམ་བཞད་ངག་དབང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀའི་ཐད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྒྱལ་ པོ་ལྷ་བཟང་ཧན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པས་ཁོང་གཉིས་ཀྱི་བར་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཞིག་ཆགས་ ཡོད་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །


གཉིས་པ། སྡེ་སྲིད་དང་འཇམ་བཞད་གཉིས་པར་གྱི་འགལ་བ་ཕྱོགས་གཅིག་གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་ཞེན་ལས་བྱུང་བ།

དེ་ཡང་ཆོས་དད་མི་སྣ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་རང་ཉིད་གང་ལ་དད་གུས་བྱེད་པའི་ཆོས་ལུགས་ གྲུབ་མཐའ་དེ་ནི་རང་གི་ཚེ་སྲོག་གམ་གཅེས་ནོར་དང་འདྲ་བར་རང་ཉིད་ཀྱི་བྱ་ལས་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་གལ་ཆེ་ཤོས་སུ་བརྩི་བ་དང་། གལ་སྲིད་རང་ཉིད་ཀྱིས་དད་གུས་བྱེད་པའི་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་དེ་ལ་གཞན་གྱིས་ གནོད་པ་བྱུང་སྐབས། ཐ་ན་རང་སྲོག་ལའང་འཛེམ་པ་མེད་པར་དེ་ལ་རྒོལ་ལན་སྤྲོད་པ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་དད་ མི་སྣ་སྤྱིའི་ཆོས་ཉིད་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་དད་གུས་བྱེད་པའི་གྲུབ་མཐའ་རྙིང་མའི་ཕྱོགས་ བཟུང་པ་དང་། འཇམ་བཞད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་དད་གུས་བྱེད་པའི་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ བཟུང་པས། ཁོ་གཉིས་བར་གྱི་འགལ་བ་དེ་མུ་མཐུད་ནས་གཏིང་ཇེ་ཟབ་ལ་བྱིན་ཡོད་དེ། རྣམ་ ཐར་དེའི་ཤོག་ངོས་དོན་ལྔ་པ་ལས། “གཞུང་ནས་དྲན་ཞན་ཀུན་རྙིང་མ་ལ་བསྒྱུར་འདོད་ནས་ཕ་བོང་ཁའི་རི་ཁྲོད་པ་སྡེ་བ་ གྲུབ་རྒྱ་བ་ཟེར་བ་རྙིང་མའི་རྒན་ཞུགས་གཅིག་ཡོད་པ་ཤི་བའི་རོ་མཚན་མོ་ལྷ་སའི་ སྟོད་ཀྱི་རག་ཁ་ཅིག་ནས་རྩང་བོ་ལ་འཕངས་ནས། སྡེ་བ་གྲུབ་རྒྱ་བ་གྲུབ་པ་ཐོབ་ནས་འཇའ་ལུས་ལ་སོང་ཞེས་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་བསླུ་ བའི་རྫུ་བྱས། དེ་འདྲའི་བྱ་བ་ངན་པ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཕུང་བའི་རྒྱུ་དེ་འདྲ་བྱས་པ་ད་དུང་ཁོང་ ཚོ་དམ་པ་ཡིན་རྒྱུའི་ཁུལ་བྱེད། དེ་ནས་བོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་རྙིང་མའི་རྒན་ཞུགས་དེ་ཡང་འཇའ་ལུས་ལ་སོང་ཞེས་དྲིལ་ བསྒྲགས་པས་རྟོག་དཔྱོད་མེད་པ་ཀུན་གྱི་བདེན་འདོད་ནས་ཆོས་རྙིང་མ་འདི་ཟབ་ཟེར་ ནས་བོད་ཕལ་ཆེར་ཟང་ཟིང་པོ་བྱེད། ”ཞེས་དང་། ཡང་ རྣམ་ཐར་དེའི་ཤོག་ངོས་གོ་གཅིག་པ་ལས། “སྐབས་ཤིག་རྨི་ལམ་གྱི་ཚུལ་དུ་རྩ་དངོས་ནས་གཡག་ཆེན་པོ་གཅིག་དབུས་ལ་ཡོང་པས་ སྐྱིད་ཤོད་ལུང་བ་ལ་ཤོང་མི་ཤོང་པའི་ཚོད་འདུག……མནད་སད་ནས་ཐུགས་ལ། ཚངས་དབྱངས་པ་དང་སྡེ་བ་གཉིས་དགེ་ལུགས་ལ་མི་དགའ་བ་འདུག ཆོས་སྐྱོང་ཚོས་ཡུན་མི་རིང་བར་བརླག་པ་འདྲ། ཞེས་གསལ་བས་འཇམ་བཞད་ཀྱིས་སྡེ་སྲིད་དང་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་”གཉིས་ཀྱི་སྐུ་ཚེ་ རིང་བོ་མ་བརྟན་པ་དེ་ནི། ཁོང་གཉིས་དགེ་ལུགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་མི་དགའ་བས། ཆོས་སྐྱོང་གིས་ཁོང་གཉིས་བགྲད་པ་ཡིན་པར་བཤད། སྤྱིར་སྡེ་སྲིད་ནི་སྐབས་དེར་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་སྲིད་འཛིན་པ་ཆེས་མཐོ་ཤོས་ ཡིན་པས། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་སྲིད་དབང་དེ་ནི་ཉིད་ཀྱི་རྩ་བའི་བླ་མ་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བས་གུ་ ཤྲི་ཧན་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ལ་བརྟེན་ནས། གཙང་བ་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་སྲིད་དབང་མགོ་རྟིང་བསློགས་ནས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་སྲིད་ དབང་དངོས་སུ་བཙུགས་པ་ཡིན་པས། སྲིད་དབང་གི་མཚན་ལའང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཞེས་དགེ་ལུགས་པའི་གྲུབ་མཐའི་མིང་གི་ཆ་ ནས་བཏགས་ཡོད་པས། དོན་ལའང་དགེ་ལུགས་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་སྲིད་དབང་ཞིག་ཡིན་ལ། དེས་ན་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་སྲིད་དབང་འཛིན་བཞིན་དུ་དགའ་ལྡན་པའི་ ལུགས་ལ་མི་དགའ་བ་རེད་ཞེས་རང་གི་སྲིད་དབང་ལ་རང་ཉིད་མི་དགའ་བར་སྨྲ་བ་ནི་མངོན་ སུམ་ལ་བསྙོན་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ནམ།
སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་རང་གི་སྐུ་ཚེ་གང་བོར་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་སྡེ་གཅིག་ལའང་གནོད་ འཚེ་བཏང་མྱོང་མེད་པར་མ་ཟད། ད་དུང་དགའ་ལྡན་ཆོས་འབྱུང་སོགས་དགེ་ལུགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་མང་དུ་བརྩམས་ཡོད་ པས་དགེ་ལུགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་དགའ་ཞེན་ཡོད་པ་མཚོན་ཐུབ་པོ། ལྷག་པར་དུ་རྒྱལ་བ་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ནི་སྐབས་དེར་སྐུ་ན་ཧ་ཅང་གཞོན་སྟབས་དགེ་ ལུགས་དང་རྙིང་མ་གཉིས་གང་རུང་ལ་དགའ་དང་མི་དགའ་བའི་རྣམ་འགྱུར་གང་ཡང་མེད་པ་ དང་། གལ་སྲིད་རྙིང་མ་ལ་དགའ་ཞེན་ཡོད་ན་དགེ་ལུགས་ལ་མི་དགའ་བའི་མ་ཁྱབ་པ་བཅས་རིགས་ པས་དཔྱད་ན་ཤེས། དགེ་ལུགས་པ་ལ་མི་དགའ་བ་དེ་རྣམས་ཆོས་སྐྱོང་གི་བགྲོད་དགོས་ན། རེ་ཞིག་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་མི་དགའ་བར་དགྲར་བལྟ་བའི་ས་སྟེང་ཁྱབ་པ་དེ་ཚོ་རྣམས་ ཆོས་སྐྱོང་གིས་བགྲོད་དགོས་པ་ལ། དེ་ལས་ལྡོག་ཏེ་ནང་བའི་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་དག་བགྲོད་པ་ནི་ཧ་ཅང་ ངོ་མཚར་ཆེའོ། །མདོར་ན་བཤད་ཚུལ་དེ་དག་རྣམས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ཁོ་ན་ལས་མ་འདས་སོ། །


གསུམ་པ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་དང་འཇམ་བཞད་ངག་དབང་བརྩོན་འགྲུས་གཉིས་བར་གྱི་འཐབ་རྩོད་སྐོར།

      དེ་ནས་ལྷ་བཟང་ཧན་གྱིས་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཆ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འཕྲོག་ལེན་བྱེད་པའི་ཆེད། རང་ཡུལ་ནས་སོག་དམག་མང་པོ་ཞིག་ཁྲིད་ནས་གླང་ཐང་ལ་སླེབས་པར། སེར་འབྲས་དགེ་གསུམ་དང་རྒྱུད་སྟོད་སྨད་ཀྱི་བླ་མ་རྣམས་དང་། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཚབ་སོགས་ཐམས་ཅད་དམག་བཤོལ་ལ་ཕེབས་ནས་བཤོལ་བཏབ་ཀྱང་ལྷ་ བཟང་ཧན་གྱི་དམག་དཔུང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དེ་བཤོལ་མ་ནུས། དེ་ནས་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་འཇམ་བཞད་དམག་བཤོལ་ལ་བསྐུལ་བར། འཇམ་བཞད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ལ་ཆིབས་རྟ་མེད་པར་ཁ་གཡར་ནས་དམག་བཤོལ་ལ་མ་བྱིན། ད་དུང་འཇམ་བཞད་ཀྱིས་ད་ནི་མི་རིང་བར་མྱུར་དུ་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་མགོ་བོ་ལེན་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་སྡེ་སྲིད་མ་བཀྲོངས་པའི་སྔོན་ནས་མགོ་བོ་ལེན་པར་ཤེས་ཡོད་པ་ལ་བལྟས་ན། ལྷ་བཟང་ཧན་དང་འཇམ་བཞད་གཉིས་ཀྱིས་སྔོན་མ་ནས་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་དབུ་ལེན་རྒྱུ་གསང་ གྲོས་ཟབ་མོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་མཚོན་ཐུབ་བོ། རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་གིས་སྡེ་སྲིད་བགྲོངས་པའི་ཕུགས་སུ་འཇམ་བཞད་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ ལོ། །དེ་ནས་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་སེར་འབྲས་སོགས་གཞན་པའི་བླ་སྤྲུལ་སུས་ཀྱང་དམག་བཤོལ་མི་ ནུས་པར་ཤེས་ནས་བྱ་ཐབས་གཞན་ཟད་དེ་སླར་ཡང་འཇམ་བཞད་ལ་ཚིག་འཇམ་པོས་ང་རང་ཁྱོད་ལ་ ཡིད་ཆེས་དང་བློ་གཏད་ཡོད། ཁྱོད་ཀྱིས་དམག་བཟློག་མ་ནུས་ན་གཞན་སུས་ཀྱང་མི་ནུས། ཅིས་ཀྱང་དམག་བཤོལ་ལ་ཕེབས་པར་ཞུ་ཞེས་རང་སྲོག་སྐྱོབ་པའི་ཆེད་འཇམ་བཞད་ལ་གསོལ་ བ་ཕུར་ཚུགས་སུ་ཡང་ཡང་བཏབ་ཀྱང་། འཇམ་བཞད་ཀྱིས་ཞུ་བ་དེ་གཏན་ནས་ཁས་མ་བླངས་པར་བསམ་བཞིན་དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་སྡེ་ སྲིད་དགྲ་བོའི་ལག་ཏུ་བཞག་པ་ནི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཡ་ང་བའི་གནས་ཞིག་གོ དེ་དག་གི་ཚིག་རིས་ཇི་བཞིན་རྣམ་ཐར་དེའི་ཤོག་ངོས་བརྒྱ་ཐམ་པ་ལས། “སྡེ་བས་རྗེ་འདི་ལ་མི་བཏང་ནས་རྒྱལ་པོ་གླང་ཐང་ལ་སླེབས་འདུག ཁྱོད་བླ་མ་ཚོ་སོང་ལ་ཕྱིར་འགྲོ་ཆུག་ཟེར། རྗེ་འདིས་རྒྱལ་པོས་བླ་མ་ཚོ་མི་བརྩི་བ་འདུག ང་ལ་ཁ་རྟ་ཡང་མེད་ཞུས་པས། སྡེ་བ་ཁྲོས་ནས་ད་རེས་ཕེབས་དང་རྟ་ངས་བྱིན་ཆོག་ཟེར་བསྡིག་བྱུང་། རྗེ་འདིའི་ཐུགས་ལ་ཧ་གོ་བྱུང་། ཆུ་ལ་ང་བྱུག་ཟེར་རྒྱུ་རེད་དེ། ངེད་རང་གཉིས་སུའི་སྐེ་ལ་འབབ་མྱུར་དུ་རིག་ཡོང་དགོངས། དེ་ནས་བླ་མ་ཐམས་ཅད་ཕེབས་པས་ཕྱིར་བཟློག་མ་ཐུབ། དེ་ནས་སྡེ་བས་ཚིག་འཇམ་པོས། རྗེ་འདི་ལ་བླ་མ་གཞན་ཚོ་ལ་ཡིད་ཡང་མི་ཆེས། དེ་ཚོས་ཅང་མི་ཡོང་། ངས་ཁྱོད་ལ་བློ་གཏད་ཡོད་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་བཟློག་མ་ཐུབ་ན་བྱེད་ཐབས་མེད་ཟེར་བྱུང་། ” ཞེས་སོགས་དང་། དེ་ནས་ལྷ་བཟང་ཧན་གྱིས་སོག་དམག་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཁྲིད་[3]ནས་ནག་ཆུར་[4]སླེབས་ རྗེས། སོག་དམན་རྣམས་ཁག་གཉིས་སུ་བགོས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་རང་དང་དམག་དཔུང་ཁག་གཅིག་འཕན་པོ་བརྒྱུད་ཡོང་བ་དང་། ཁོང་གི་ཆུང་མ་རྒྱལ་མོ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས་(འདི་དང་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་ གཉིས་སྔོན་མ་ནས་འབྲེལ་བ་ཡོད་སྐད།)ཀྱིས་དམག་དཔུང་ཁག་གཅིག་ཁྲིད་དེ་སྟོད་ལུང་ བརྒྱུད་ནས་ཡོངས། དེ་ནས་སྡེ་སྲིད་བྲེད་སྟབས་ཀྱིས་གོང་དཀར་དུ་ཕེབས། དེ་ནས་ལྷ་བཟང་ཧན་གྱིས“ནུབ་མཚན་བརྒྱབ་ནས་གོང་དཀར་ལ་སོང་སྟེ་སྡེ་སྲིད་བཟུང་ ནས་ཚུར་སྟོད་ལུང་དུ་རྒྱལ་མོ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས་དང་སྲས་པོ་གཉིས་ཡོད་པའི་སར་ བསྐུར”་[5]⑤། སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་ཐུགས་ལ་རྒྱལ་མོ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས་འདི་བོད་མི་ཞིག་ཡིན་ཁར་ངས་བོད་ཀྱི་ཆབ་འབངས་ཀྱི་དོན་དུ་བྱ་བ་ཇི་སྙེད་པ་བསྒྲུབས་པས་མོས་ང་མི་གསོད་ལ། འདི་བརྒྱུད་ནས་ལྷ་བཟང་ཧན་ལ་སྐད་ཆ་འདྲ་ཡང་བཤད་དགོས་དགོངས། བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ལ་རྒྱལ་མོ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་འཕྲལ་དུ་བསྡམས་བཀྱིག་ བྱས་ཏེ་བཀྲོངས་ཞེས་བཀའ་ཕབ་སྟེ། བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ཤིང་བྱ་སྤྱི་ལོ་༡༧༠༥ལོའི་ཟླ་༧ཚེས་༢༩ཉིན་སྡེ་སྲིད་ ཀྱི་མགུལ་བཅད་དེ་བཀྲོངས་སོ། །


བཞི་པ། འཇམ་བཞད་ངག་དབང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་རྒྱལ་དབང་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ལ་ལྟ་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཞིག་འཛིན་པའི་སྐོར།

རྒྱལ་བ་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ནི་མཚོ་སྣ་རྫོང་མོན་ལ་འོག་ཡུལ་གསུམ་དུ་སྤྱི་ ལོ་1683བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་ཕག་ལོའི་ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ཚེས་གཅིག་ལ་ འཁྲུངས། དེ་ནས་སྤྱི་ལོ་1697བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པ་མེ་གླང་ལོར་པོ་ཏ་ལའི་གསེར་ཁྲི་ལ་ མངའ་གསོལ་སྐབས། སྡེ་སྲིད་མཆོག་གིས་གཙོས་བོད་སོག་སེར་སྐྱ་ཁྲི་ཕྲག་ལས་བརྒལ་བ་རྣམས་ཆིབས་བསུ་ ལ་ཕེབས་པར། འཇམ་བཞད་ངག་དབང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་སྤྲུལ་སྐུ་འདི་གཏན་ ནས་མི་འདོད་སྟབས། ཐ་ན་ཁོ་བོ་ཆིབས་བསུ་ལའང་འགྲོ་འདོད་མེད་པ་དང་། འོན་ཀྱང་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ནན་གྱིས་བྱིན་པ་ནི། གཅིག་ནས་སྡེ་གཞུང་སོགས་ཀྱི་མི་ཁ་འོང་བར་དོགས་པ་དང་། གཉིས་ནས་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་སྤྲུལ་སྐུ་འདི་ལ་ཉམས་ཚོད་བརྟག་པའི་ཕྱིར་དུ་ ཕེབས་པ་ཡིན་པར་རྣམ་ཐར་དེའི་ཤོག་ངོས་དྲུག་ཅུ་རེ་དགུ་པ་ལས། “མེ་གླང་གི་ལོ་ལ་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་མོན་ནས་གདན་དྲངས་ཏེ་སྣེའུ་ཐང་ལ་ཕེབས། དེ་དུས་རྗེ་འདི་དགེ་འཕེལ་ན་བཞུགས་ཡོད་པས། ཐུགས་དགོངས་ལ་རི་ཁྲོད་པ་ཆིབས་བསུ་ལ་འགྲོ་དགོས་ཆུང་ཡང་། གཞུང་གི་མཁྱེན་གིན་ཡོད་པས། ཆ་གཅིག་ལ་སྐུ་སྐྱེས་འདི་མ་འདོད་ཟེར་མི་འོང་བའི་ངེས་པའང་མེད་པ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྐུ་སྐྱེས་དངོས་གཞི་ཡིན་མིན་བརྟག་དཔྱད་ཅིག་བྱེད་དགོངས་ནས་ འབྲས་སྤུངས་ལ་ཕེབས་” [6]ཞེས་དང་། དེ་ ནས་དབུས་ཀྱི་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་གཙོས་མི་ཆེན་བླ་ཆེན་ལས་སྣེ་ཁྲི་ཕྲག་དུ་མ་དང་ལྷན་ དུ་ཆིབས་བསུ་ལ་ཕེབས་ཏེ། ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ཕེབས་པར་རང་རང་སོ་སོའི་འབུལ་བ་ཕུལ་ཏེ་ཕྱི་ཉིན་འཇམ་བཞད་ འབྲས་སྤུངས་ལ་ཕེབས་དུས་གློ་བུར་དུ་ཐུགས་འཚུབ་ནས་ཕྱག་གཡོག་རྣམས་ལ་བཀའ་བཀྱོན་ བཏང་། དེ་ནས་ཁོང་གི་ཕྱག་གཡོགས་པས་སྐབས་དེར་སྐུ་ཆོས་བོར་བས། དགུང་མོ་ཚབ་ཞིག་ཕུལ་བར། དེ་ལ་ཁ་གཡར་ནས་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་བསླབ་མགོ་མི་ཐོན་པ་རེད། ཆིབས་བསུ་སྐབས་བལྟ་དུས་ཁོ་ལ་དབུ་མེད་པའི་སྣང་བ་འཆར་བ་བཅས་བྱུང་བས་ཚངས་ དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ནི་སྤྲུལ་སྐུ་མ་རེད་ཞེས་བསྒྲགས་པ་ཡང་རྣམ་ཐར་དེའི་ཤོག་ངོས་ བདུན་ཅུ་པ་ལས། “རྟེན་འབྲེལ་མ་ལེགས་སྐུ་སྐྱེས་འདིས་བསླབ་པ་མགོ་མི་ཐོན་པའི་ལྟས་ཡིན་ འདུགཆིབས་བསུའི་སྐབས་སུ་གཟིགས་སྣང་མི་ལེགས་པ་གཅིག་བྱུང་། སྐུ་སྐྱེས་དེ་ལ་དབུ་མི་འདུག་སྙམ་པ་ཡུན་རིང་གཟིགས་པས་མ་མཐོང་ཞིབ་ཏུ་ཡང་ཡང་ གཟིགས་པས་རེ་ཞིག་ལམ་ཤར། དོན་ལ་རྫུན་མ་གཅིག་ཡིན་པའི་བརྡ་རེད། ”ཞེས་དང་། དེ་ནས་ཅུང་གར་ནས་ཧུང་ཐེའི་ཇིའི་བང་ཆེན་པ་འབྱོར་བར། དེ་ཕྱིར་ལོག་འགྲོ་སྐབས་འཇམ་བཞད་ཀྱིས་ཧུང་ཐེའི་ཇི་ལ་ཞུ་རྒྱུ་བསྐུར་བ་ནི། ལུང་བསྟན་མང་པོར་བསྙད་བཏགས་ནས་རྒྱལ་བའི་སྐུ་སྐྱེ་ངོ་མ་ཁམས་ནས་འཁྲུངས་པ་དེ་ (ལྷ་བཟང་ཧན་གྱི་བུ་ཕྱག་པད་དཀར་བྱ་བ)ཡིན། ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ལ་ལུང་བསྟན་མེད་ཚུལ་བཤད་པ་སོགས་རྣམ་ཐར་དེའི་ཤོག་ངོས་ བརྒྱ་དང་གསུམ་པར། “ལོ་འདིར་ཅུང་གར་ནས་ཧུང་ཐེའི་ཇིའི་བང་ཆེན་པ་ཡོང་པ་ལ་ཧུང་ཐེའི་ཇིའི་རྗེ་འདི་ ལ་ཞུ་ཡིག་དང་འབུལ་བ་བཟང་པོ་གནང་འདུག བན་ཆེན་པ་ཕྱིར་འགྲོ་སྐབས་སྐུ་མདུན་ལ་ཡོངས་པ་ལ། དཔོན་སློབ་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བྱས་གཞན་གཅིག་ཀྱང་མ་ཆུད་པར་བསྟན་པའི་ ལ་རྒྱའི་གསུངས་མང་པོ་ཧུང་ཐེའི་ཇི་ལ་ཞུ་རྒྱུ་བསྐུར། དེ་དུས་ཧུང་ཐེའི་ཇིས་ཀྱང་རྒྱལ་པ་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཚངས་དབྱངས་པ་མིན་ ལུགས་མང་པོ་བཤད་འདུག རྗེ་འདིའི་ཞལ་ནས་རྒྱལ་བའི་སྐུ་སྐྱེས་པ་འདི་ལུང་བསྟན་མང་པོའི་བབ་ལ་ཁམས་ནས་ འཁྲུངས་པ་འདི་ཡིན། ཚངས་དབྱངས་པ་ལ་ལུང་བསྟན་མེད་གསུངས་པས། དཔོན་པོ་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་དེ་ཞུ་མི་ཉན་……བྱ་བ་འདི་ཡང་དོན་ཆེན་པོ་ཅན་ ཡིན་པས། རྗེས་སོར་གསུངས་འདིའི་ཐོག་ལ་མ་སོང་ན་ཁྱོད་ལ་ཡག་པོ་བྱས་མི་ཡོང་། ང་ཡང་ཧུང་ཐེའི་ཇིས་བསད་ཡོང་ཞུས། རྗེ་འདིས་ཁྱོད་ལ་ལབ་རྒྱུ་མ་མང་ངའི་ཚིག་ཤོད། ཁྱོད་ཀྱིས་ངའི་ཚོད་ཟིན་མི་ཡོང་ཞེས་བཀའ་བཀྱོན་གནང་ནས་དབང་མེད་དུ་བཤད་དགོས་ བྱུང་། ”ཞེས་དང་། ꪥལྷ་བཟང་ཧན་གྱིས་བོད་ཀྱི་སྲིད་དབང་ཡོངས་རྫོགས་འཛིན་པའི་ཆེད་སྡེ་སྲིད་དམར་ གསོད་བཏང་བས་མི་ཆོག སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་ཁོ་པའི་ཕ་ལ་ཟས་དུག་གཏོང་རྩིས་བྱེད་ཚུལ་དང་། ལྷག་པར་དུ་པེ་ཅིན་དུ་མི་སྣ་བཏང་ནས་གོང་མ་ཁང་ཞིར་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་ཇུན་གར་ དང་ངན་འགྲེལ་གྱིས་ངོ་ལོག་ཇུས་འགོད་བྱས་ཚུལ་དབྱེན་སྦྱོར་ཞུས་པར་མ་ཟད། ད་དུང་གོང་མར་བརྩི་བཀུར་མེད་ལུགས། སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་པོ་ཏ་ལའི་ཁྲིར་བཀོད་པའི་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ཡང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ ལྔ་བའི་ཡང་སྲིད་ངོ་མ་མ་ཡིན། དེ་ནག་ཆང་དང་དགའ་རྩེད་ལ་མགོ་འཁོར་ནས་སྡོད་པ་ལས། སྡོམ་ཁྲིམས་མི་སྲུང་བས་ཁྲི་ལས་འབེབས་དགོས་ལུགས་ཀྱི་གསང་སྙན་ཡང་སྒྲོན། དེ་ནས་གོང་མས་བོད་དུ་ཕོ་ཉ་བ་བཏང་ནས་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་པོ་ཏ་ལའི་ཁྲི་ནས་ཕབ་ སྟེ་པེ་ཅིན་དུ་སྐྱེལ་གཏོང་གནང་དགོས་པའི་བཀའ་ཕེབས་པར།
དེ་དུས་བོད་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ་རྣམས་ཀྱིས་གྲོས་བྱས་པར། ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་རྒྱ་ནང་དུ་བྱིན་ན་ཚེ་སྲོག་ལ་བར་ཆད་འོང་བར་དོགས་ནས་རྒྱ་ ནང་དུ་གཏོང་རྒྱུ་གཏན་ནས་ཡིད་འཐད་མ་བྱུང་པ་ལ། འཇམ་བཞད་ཀྱིས་གོང་མས་བཀའ་ཡིན་པས་སོང་ན་བཟང་ཞེས་བཤད་པས། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྒོ་མང་བླ་མས་སྐུ་ཕྱོགས་རྒྱ་ནག་ལ་བརྫངས། ཁྲི་ཁོ་རང་གི་འདོད་པ་རེད་ཞེས་བཤད་པར། འཇམ་བཞད་ཀྱིས་ངའི་འདོད་ན་དེའི་ཆེ་ཞིག་འདོད། ཁྱོད་ཚོས་ཁྲི་འདི་ཅི་ཡིན་ཞེས་བཤད་པས། འཇམ་བཞད་ཀྱིས་དམིགས་ཡུལ་མཐར་ཐུག་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་གོ་གནས་དེ་འཛིན་འདོད་ཀྱིས་ བསམ་བློ་ཡོད་པ་རྣམ་ཐར་དེའི་ཤོག་ངོས་བརྒྱ་དང་དྲུག་པ་ལས། “དེ་སྐབས་རྒྱལ་པོ་བྱང་ཁ་ནས་ཚུར་དམག་དང་བཅས་ཕེབས་པ་དང་མཉམ་དུ་རྒྱ་ནག་གི་མི་ སྣ་ཡོང་བ་དེ་ཡང་ལྷ་སར་ཡོང་། རྒྱལ་པོས་སེར་འབྲས་དགེ་གསུམ་རྒྱུད་སྟོད་སྨད་སོགས་ཀྱི་བླ་མ་རྣམས་དང་གཞུང་གི་ མི་དྲག་ཐམས་ཅད་འདུས་ཞེས་སྐད་བྱས། འདུས་ཐོག་ནས་གོང་མ་རྒྱལ་པོས་ཚངས་དབྱངས་པ་རྒྱ་ནག་ལ་ཁྱེར་ཡོང་དགོས་ཞེས་གསུངས་ པས་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཞེས་གྲོས་བྱས། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་རྒྱ་ནག་ལ་གདན་འདྲེན་བྱེད་ན་བོད་འདི་སུ་ལ་བརྟེན་འདུག ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟེན་ས་སྐུ་ཕྱོགས་གཅིག་པུ་ཡིན་མོད་ཟེར། རྗེ་ འདིས་གོང་མ་རྒྱལ་པོས་གདན་འདྲེན་དགོས་གསུངས་ན་ཕེབས་ན་བཟང་། གོང་མ་རྒྱལ་པོའི་ངོ་ཡ་བོད་ཀྱིས་མི་ཐུབ། དེ་ལས་ཁོང་གི་གསུངས་ལྟར་བྱས་ན་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཟང་། སྐུ་ཕྱོགས་ལ་ཡང་བཟང་པོ་གནང་ཡོང་ཤེས་ཆེ་གསུངས་པས། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྒོ་མང་བླ་མས་མ་བྱུང་སྐུ་ཕྱོགས་རྒྱ་ནག་ལ་བྱིན་ཟེར། ཁོང་གི་སྐུ་ཕྱོགས་མི་འདོད་པ་འདུག་ཟེར་ཞེས་སྒྲོགས། གཞན་ཚོས་ཡང་སྒོ་མང་བླ་མས་སྐུ་ཕྱོགས་རྒྱ་ནག་ལ་བྱིན། ཁྲི་ཁོ་རང་གི་འདོད་ནི་ཡིན་པ་ཟེར་བ། རྗེ་འདིའི་གསན་པས་ཁྱོད་ཚོས་ཧ་མ་གོ་བ། ངའི་འདོད་ན་དེའི་ཆེ་ཅིག་ཡོང་། ཁྱོད་ཆོས་ཁྲི་འདི་ཅི་ཡིན་བྱས་ནས་ངས་འདོད་གསུངས། ”ཞེས་སོགས་དང་། མདོར་ན་རྣམ་ཐར་དེའི་མགོ་མཇུག་བར་གསུམ་ཀུན་ཏུ་འཇམ་བཞད་ཀྱིས་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་ མཚོ་ཞེས་མཚན་ཡོངས་ནས་མི་འཛིན་པར། “ཚངས་དབྱངས་པ། ཕྲུག་གུ་ཚངས་དབྱངས་པ། ”ཞེས་སྨད་ཚིག་ཁོ་ནའི་འཛིན་པས་ཀྱང་ཁོང་ནི་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ལ་ལྟ་ཚུལ་ག་འདྲ་ ཞིག་ཡོད་པ་མཚོན་ཐུབ། དེ་ལྟར་ལྷ་བཟང་“ཧན་དང་འཇམ་བཞད་ངག་དབང་བརྩོན་འགྲུས་གཉིས་ཀྱིས་གཡོ་སྒྱུའི་ སྦྱོར་བ་དང་། དྲག་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་དམར་གསོད་བཏང་སྟེ་ བོད་ཀྱི་སྲིད་དབང་ཡོངས་རྫོགས་བཟུང་བར་མ་ཟད། ད་དུང་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་པོ་ཏཱ་ལའི་གསེར་ཁྲི་ནས་ཕབ་སྟེ་མཐར་སྤྲོད་བཏང་། དེ་ནས་འཇམ་བཞད་ངག་དབང་བརྩོན་འགྲུས་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ལ་བརྟེན་ནས། ལྷ་བཟང་ཧན་ཀྱིས་རང་གི་ཕྲུ་གུ་[7]དེ་ལ་པད་དཀར་འཛིན་པ་ངག་དབང་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་ མཚོ་[8]ཞེས་མཚན་བཏགས་ནས་པོ་ཏ་ལའི་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་ཞིང་། ལོ་བཅུ་གཅིག་ཙམ་ཁྲི་ལ་བཞུགས་ན་ཡང་བོད་འབངས་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་ལྷ་བཟང་ཧན་གྱི་ གཡོ་རྒྱུ་གསལ་བར་རྟོགས་ནས་སྐུ་ཞབས་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ལགས་ཞེས་འབོད་པ་ལས་སུས་ཀྱང་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་མ་རེད།

ཡོང་ཁུངས་བོད་ནང་གི་དྲ་བ།

མཆན་ཞོག

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s